Cổ phiếu là gì? Những loại cổ phiếu thường gặp

Bạn đang muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán. Nhưng không biết bắt đầu từ đâu? và Tại sao bạn nên sở hữu cổ phiếu thì đây là bài viết dành cho bạn.

Năm 2021 được xem là một năm đầy biến động về mọi mặt của đời sống xã hội, khiến cho việc kinh doanh, sản xuất gặp rất nhiều khó khăn. Nhưng trong vũng bùn khó khăn thì lại có những viên ngọc cơ hội, thông qua ghi nhận trong 6 tháng đầu năm thị trường chứng khoán Việt Nam liên tục phá vỡ kỷ lục về số lượng nhà đầu tư mới. Khi lãi suất ngân hàng liên tục giảm, thì thị trường cổ phiếu lại diễn ra sôi nổi, hấp dẫn những nhà đầu tư mới. Trong đó có những người trẻ tuổi, ngoài những cơ hội thì thị trường tiềm ẩn không ít rủi ro. Vậy để có thể tránh những rủi ro không đáng có, hãy cùng tìm hiểu cổ phiếu là gì? 

Cổ phiếu là gì?

Hiện nay, những người giàu nhất Việt Nam hay giàu nhất hành tinh đều là những người giàu trên sàn chứng khoán. Các bạn có lẽ đã không còn quá xa lạ với cái tên tỷ phú Phạm Nhật Vượng giả sử như ông ấy sở hữu một tỷ cổ phiếu của Vingroup được giao dịch trên sàn chứng khoán, mỗi cổ phiếu có giá 40 nghìn đồng thì ông ấy có 40 nghìn tỷ. Như vậy người ta có thể nói ông Vượng có tài sản 40 nghìn tỷ, tuy nhiên tài sản như vậy chỉ có giá trị tức thời và sẽ bị thay đổi bởi giá cổ phiếu. Vậy câu hỏi đặt ra cổ phiếu là gì và vì sao lại có sức ảnh hưởng lớn như vậy.

Đầu từ chứng khoán ngày càng phát triển sau dịch Covid-19

Cổ phiếu chính là giấy chứng nhận số tiền cổ đông đã bỏ ra để đầu tư vào doanh nghiệp. Đó là bút toán ghi sổ xác nhận hoặc chứng chỉ quyền sở hữu cổ phần của doanh nghiệp đó. Người nắm giữ sẽ trở thành cổ đông hay đồng thời sẽ là chủ sở hữu của doanh nghiệp.

Dễ hiểu hơn thì ban đầu bạn thành lập một công ty A và chỉ có một mình bạn bỏ vốn, sở hữu toàn bộ công ty. Khi công ty lớn mạnh và làm ăn phát đạt thì bạn muốn mở rộng quy mô lên, nhưững bạn không đủ vốn. Lúc này bạn sẽ phải đi huy động vốn, câu hỏi đặt ra là bạn sẽ huy động như thế nào. 

Và bạn có ý định sẽ bán một phần của công ty cho chủ sở hữu khác, bạn chia công ty thành nhiều phần và bạn sẽ rao bán theo từng phần với giá đã chia người mua gọi là cổ đông. Nhưng sau một thời gian thì công ty lại tiếp tục phát triển và bạn lại muốn gọi vốn, vấn đề đặt ra bây giờ đã có rất nhiều cổ đông. Mà tiếp tục chia nhỏ thì khó trao đổi. Bây giờ cổ phiếu xuất hiện, sau khi đã quyết định cùng các cổ đông thì bạn đến sàn chứng khoán làm thủ tục đăng bán, phần còn lại sẽ chia lại cho các cổ đông cũ. Những người mua cuối năm sẽ được chia cổ tức. 

Các loại cổ phiếu trên thị trường

Khi quyết định đầu tư bạn nên phân biệt được hai loại cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi:

Cổ phiếu thường

Là cổ phiếu ghi nhận quyền sở hữu thông thường đối với các doanh nghiệp. Đây được xem là loại phổ biến nhất hiện nay, tuy nhiên cũng tồn tại một số rủi ro khi giá thị trường biến động liên tục. Khi mà giá cổ phiếu giảm các nhà đầu tư sẽ có nguy cơ cơ mất một khoản tiền đáng kể. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp phải tình trạng xấu nhất là phá sản, thì cổ phiếu thường sẽ là thanh toán cuối cùng. 

Cổ phiếu ưu đãi

Nó có nhiều đặc điểm giống với cổ phiếu thông thường nhưng có vài điểm khác biệt cơ bản sau. Đây là loại ít lợi nhuận hơn so với cổ phiếu thường, tuy nhiên nó lại ít xảy ra rủi ro. Được bảo vệ bởi những khoản cam kết trả cổ tức theo định kỳ. Nếu rơi vào trường hợp doanh nghiệp bị phá sản, thì người sở hữu sẽ được ưu tiên thanh toán trước so với cổ phiếu thường. Được xem là giải pháp cho các nhà đầu tư tạo thu nhập, tránh được rủi ro vừa giúp doanh nghiệp tăng được nguồn vốn.

>>>Mở tài khoản chứng khoán online HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ tại đây.

Cổ phiếu có khác gì so với trái phiếu?

Chủ sở hữu hay chủ nợ

Nếu trường hợp bạn sở hữu trái phiếu bạn sẽ là chủ nợ của doanh nghiệp, bạn sẽ không được quyền tham gia vào hoạt động của công ty. Còn nếu bạn sở hữu cổ phiếu bạn sẽ được sở hữu một phần của doanh nghiệp, lúc này bạn giữ vai trò là cổ đông và có quyền tham dự đưa ra các quyết định cho doanh nghiệp.  

Thứ tự ưu tiên thanh toán

Khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản, bắt buộc phải giải thể. Thì những người sở hữu trái phiếu sẽ được nằm trong đối tượng ưu tiên thanh toán trước. Còn cổ đông sẽ là những người cuối cùng được thanh toán, chia số tiền còn lại của doanh nghiệp. Vì vậy trái phiếu sẽ an toàn hơn khi bạn lựa chọn đầu tư, nhưng cổ phiếu mang lại nhiều lợi nhuận hơn. 

Quyền lợi được nhận

Với trái phiếu bạn sẽ được nhận lãi suất cố định và ổn định vào ngày đáo hạn. Còn đối với cổ phiếu lợi tức bạn được chia, sẻ còn phải tùy thuộc vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như thế nào. 

Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp của bạn làm ăn không phát triển khi sở hữu trái phiếu bạn sẽ được nhận tiền theo ký kết. Còn cổ phiếu thì bạn sẽ không nhận được gì. Trái phiếu sẽ có thời hạn, còn khi bạn sở hữu cổ phiếu thì mãi mãi không có thời hạn, nó chỉ không còn tính pháp lý khi doanh nghiệp tuyên bố phá sản. 

>>> Xem thêm: Nên mở tài khoản chứng khoán ở đâu? Những lưu ý khi mở tài khoản

Vì sao bạn nên sở hữu cổ phiếu?

Lợi nhuận trong dài hạn

Trên thị trường hiện nay thì chúng ta nhận thấy lãi suất ngân hàng có dấu hiệu giảm. Gửi tiết kiệm thì mức lãi suất nhận được chỉ từ 5%-7% một con số rất thấp. Trong khi đó lạm phát thì không có dấu hiệu hạ nhiệt. Nhưng khi bạn nắm giữ cổ phiếu, được xem là nắm giữ một phần doanh nghiệp. Theo báo cáo về tăng trưởng kinh tế những năm gần đây thì tốc độ tăng trưởng của một công ty trên sàn chứng khoán thì có giá trị ở mức 20%/năm, gấp nhiều lần so với lãi suất ngân hàng. 

Cổ phiếu đem lại lợi nhuận trong dài hạn

Khi sở hữu cổ phiếu bạn sẽ nhận lại được lợi nhuận từ mức chênh lệch khi mua và bán ra. Bạn quyết định lựa chọn một công ty có tiềm năng phát triển. Sau khi công ty có lãi hoặc giá tăng sẽ trả cổ tức lại cho bạn. 

Tài sản thanh khoản cao nhất sau tiền mặt 

Vậy thanh khoản là gì? Thanh khoản chính là khả năng chuyển đổi thành tiền của tài sản. Giả sử như bạn quyết định buôn bán một sản phẩm nào đó, bạn chỉ tiêu thụ sản phẩm khi có nhiều người bán hoặc mua sản phẩm tương tự. Thị trường chứng khoán cũng vậy, đây là thị trường mà tập trung những người bán và mua những mặt hàng chứng khoán. Khi bạn muốn mua hoặc bán chứng khoán sẽ được giao dịch trong thời gian ngắn bởi người tham gia thị trường chứng khoán. Lúc này, chứng khoán của bạn sẽ được nhanh chóng chuyển thành tiền mặt.

Cổ phiếu là tài sản thanh khoản cao nhất sau tiền mặt 

Kênh đầu tư linh hoạt

Nếu như bạn muốn thành lập công ty hay đầu tư bất động sản, bắt buộc bạn phải có tích lũy thật nhiều tiền. Nhưng với cổ phiếu thì không, chỉ cần vài triệu đồng bạn đã có thể giao dịch trên thị trường. Nhà đầu tư có thể bán bất cứ lúc nào, mà không cần phải đợi vài năm hay vài tháng như gửi tiết kiệm để chờ sinh lời. 

Có quyền biểu quyết

Khi bạn nắm giữ cổ phiếu trong tay, bạn sẽ có quyền bỏ phiếu trong những cuộc họp cổ đông, được quyền quyết định những vấn đề lớn của công ty. Quyền biểu quyết của bạn càng tăng lên khi bạn sở hữu càng nhiều cổ phần. Sau khi công ty làm ăn có lãi bạn sẽ được chia cổ tức, và có quyền mua bán cho nhà đầu tư khác.

Đặc biệt, nếu nhà đầu tư sở hữu một lượng cổ phiếu nhất định, thì có thể gián tiếp bổ nhiệm hội đồng quản trị nhằm kiểm soát hướng đi của doanh nghiệp. Lúc này, hội đồng quản trị phải có trách nhiệm tìm ra hướng đi đúng đắn nhằm tăng giá trị cho doanh nghiệp. Thông qua việc thuê tổng giám đốc, giám đốc điều hành, giám đốc sáng tạo…. để quản lý doanh nghiệp

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về cổ phiếu, hy vọng bạn lựa chọn cho mình kênh đầu tư tốt nhất, lược bỏ những rủi ro gặp phải trong quá trình đầu tư.

Bạn có thể mở tài khoản chứng khoán online HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ tại đây.

(Theo Ngôi sao Doanh nhân Magazine)